W IBL PAN ukazała się książka dr Anny Wiśniewskiej-Grabarczyk pt. „Książki z Mysiej. Literatura w świetle poufnych Biuletynów urzędu cenzury z lat 1945–1956”

W IBL PAN ukazała się książka dr Anny Wiśniewskiej-Grabarczyk pt. Książki z Mysiej. Literatura w świetle poufnych Biuletynów urzędu cenzury z lat 1945–1956

W sytuacji toczącej się wojny wszystko inne schodzi na drugi plan, także literatura. Mając to w pamięci, dzielę się z Państwem opowieścią o PRL-owskiej cenzurze z nadzieją, że już za moment świat się opamięta.

 

 

***

Analizując Biuletyny, skupiałam się przede wszystkim na uchwyceniu, zrozumieniu i opisaniu strategii cenzorskich, jakimi posługiwali się pracownicy „Ministerstwa Prawdy”. Tekst (literacki) stanowił bez wątpienia punkt wyjścia moich dociekań, jednak nie udało się, bo i nie było takiego zamiaru, badać go w oderwaniu od autora. Biuletyny bowiem to kolejne świadectwo tego, przed jak niełatwymi wyborami stawali twórcy i z jak trudnymi konsekwencjami tychże musieli się mierzyć.

 

(A. Wiśniewska-Grabarczyk, Książki z Mysiej. Literatura w świetle poufnych Biuletynów urzędu cenzury z lat 1945-1956, fragment)

 

***
A. Wiśniewska-Grabarczyk oferuje czytelnikowi przewodnik po historii literatury polskiej doby PRL ‒ dziejach recepcji, genezy, historii powstania. To efekt rozległej i czasochłonnej kwerendy, jaką podjęła autorka w archiwach. Bardzo dobrym pomysłem ‒ poznawczo wartościowym ‒ jest zamieszczenie w recenzowanej monografii elementów ikonograficznych zdobytych w trakcie kwerendy archiwalnej. Z książką powinni zapoznać się przedstawiciele środowiska literaturoznawców, medioznawców, historyków czy edytorów, filologów i osób zainteresowanych narodzinami powojennych struktur władzy oraz pierwszych lat istnienia PRL. Dla specjalistów „Książki z Mysiej” staną się źródłem wiedzy szczegółowej, nieobecnej u innych autorów, ważnym uzupełnieniem publikacji wydanych dotychczas w tej serii wydawniczej.

(z recenzji wydawniczej prof. Sławomira Buryły)

***

A. Wiśniewska-Grabarczyk, Książki z Mysiej. Literatura w świetle poufnych Biuletynów urzędu cenzury z lat 1945–1956, IBL PAN, Warszawa 2021, ss. 441.

A. Wiśniewska-Grabarczyk, Książki z Mysiej (fragmenty), IBL PAN

Książka do kupienia w wersji papierowej i elektronicznej: http://wydawnictwo.ibl.waw.pl/nowosci/ksiazki-z-mysiej-13134515?vid=2

Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk – Nowości

Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk. ul. Nowy Świat 72, 00-330 Warszawa, tel. (22) 826-99-45, 6572-895, faks. (22) 826-99-45

wydawnictwo.ibl.waw.pl

Ukazała się książka „Myśliwski–Bocheński. Rozmowy istotne” autorstwa prof. T. Bocheńskiego

Rozmowy istotne prowadzi się na przekór teraźniejszości, w ogóle na przekór czasom. Termin wymyślił Witkacy, któremu marzyło się spotkanie w duchu dawnej Akademii. Schodzimy w przeszłość, w poszukiwaniu warstw, które kryją się pod dzisiejszymi stwierdzeniami. Na przekór współczesnej tendencji, którą T.S. Eliot nazwał „prowincjonalizmem czasu”, czyli życiem na powierzchni współczesności, zanurzamy się w czas, żeby usłyszeć wielość głosów, które kryją się w każdym zdaniu, w każdej ważnej kwestii. Dzisiejszy Myśliwski na kartach naszej książki rozmawia ze sobą sprzed kilku czy kilkunastu lat, a nawet ze sobą sprzed pierwszej powieści, sprzed istotnego pisania, ze sobą sprzed półwieku. Rozmawia, spiera się, kłóci, siebie samego komentuje. Pozwalamy też mówić głosom innych osób, które wybrzmiewają w słowach pisarza, głosom postaci powieściowych, głosom innych autorów.

Ze Wstępu

W wywiadzie z Wiesławem Myśliwskim Tomasz Bocheński zaprasza czytelnika do podroży poprzez najważniejsze wątki i tematy związane z twórczością jednego z najważniejszych polskich prozaików okresu powojennego. W rozmowie odważnie stawia prowokacyjne hipotezy, zaś pisarz twórczo na nie odpowiada, dodając własne refleksje. Wywiadowi towarzyszy słownik pojęć związanych z twórczością pisarza, porządkujący myślenie krytyczne o jego prozie, a także krytyczne komentarze dotyczące poruszanych w rozmowach wątków, tematów, publikacji, problemów, umiejscawiające rozmowę w kontekście literaturoznawczym, kulturowym i historycznym.

Bardzo oryginalny sposób prezentacji twórczości Wiesława Myśliwskiego. Jeden z pierwszych, przyszłościowych modeli uprawiania nauki o literaturze i krytyki literackiej, zorientowanych na żywą dialogiczność, pojemnych intelektualnie, a przy tym otwartych na szerszego czytelnika.

prof. Piotr Łuszczykiewicz

 

Kolejny numer pisma „Brak Słów” już dostępny. Zachęcamy do lektury!

Studenci specjalizacji „Publicystyka kulturalna i krytyka artystyczna” zachęcają do lektury kolejnego numeru pisma „Brak Słów”. Periodyk ukazuje się dzięki niesamowitemu zaangażowaniu grupy studentów z drugiego i trzeciego roku polonistyki. Nad pracami czuwa i działania młodych adeptów pióra wspiera dr Anna Wiśniewska-Grabarczyk z Zakładu Literatury Polskiej XX i XXI wieku.

Twórcy zapraszają na stronę pisma (http://brakslow.uni.lodz.pl/) oraz na fanpage na FB (https://www.facebook.com/brakslow.uni.lodz).

„Brak Słów” – nowe pismo studentów polonistyki

Przyszli publicyści, krytycy literaccy i artyści doskonalący swoje talenty na specjalizacji “Publicystyka kulturalna i krytyka artystyczna” wydali właśnie pierwszy numer pisma pt. „Brak Słów”. 

 Jestem bardzo dumna z moich studentów  mówi dr Anna Wiśniewska-Grabarczyk, sprawująca opiekę nad pismem.  Mimo niełatwej sytuacji pandemicznej i szeregu obowiązków (nie tylko) uczelnianych pracowali z nieopisanym wręcz zapałem i radością tworzenia. Wszystkim moim młodym Współpracownikom dziękuję za tę wspólną podróż. Dziękuję również Władzom Instytutu Filologii Polskiej i Logopedii za przychylność, Koleżankom i Kolegom z Zakładu Literatury Polskiej XX i XXI w. za wsparcie przy realizacji tego przedsięwzięcia, a panu Grzegorzowi Zgondkowi za pomoc przy uruchomieniu strony. Warto dodać, że nasze pismo jest otwarte na współpracę z wszystkimi, którzy chcieliby podzielić się swoją twórczością.

Zespół redakcyjny „Braku Słów” tworzą studenci pierwszego i drugiego roku specjalizacji “Publicystyka kulturalna i krytyka artystyczna”: Maja Aulak, Agata Becherka, Julia Cieślewicz, Filip Kaczmarek, Justyna Marcinkowska, Aleksandra Pawełczyk, Dominik Prądzyński, Konrad Sęk i Katarzyna Zapała.

Zapraszamy do lektury na brakslow.uni.lodz.pl

Logopaedica Lodziensia – nowy numer

Polecamy nowy numer czasopisma naukowego „Logopaedica Lodziensia” Nr 4 (2020).

Rocznik „Logopaedica Lodziensia” powołano z myślą szerzenia najnowszych osiągnięć naukowych i praktycznych z zakresu profilaktyki, diagnozy i terapii zaburzeń komunikacji o różnej etiologii. To pismo interdyscyplinarne, łączące logopedię z takimi dyscyplinami nauki, jak językoznawstwo, medycyna, pedagogika czy psychologia.

Obok rozpraw i artykułów o charakterze teoretyczno-metodologicznym i pragmatycznym, w „Logopaedica…” zamieszczane są wypowiedzi polemiczne, a także recenzje polskich i zagranicznych publikacji poświęconych problematyce zaburzeń komunikacji językowej. Dzięki temu pismo promuje najnowszą wiedzę, stwarza warunki do wymiany myśli naukowej, jak również przedstawia wartościowe, innowacyjne rozwiązania praktyczne z zakresu logopedii i dziedzin pokrewnych.

Redaktor naczelna: prof. dr hab. Irena Jaros

Zapraszamy do lektury!

W nowym numerze polecamy


Aktywność językowa trzyletniego dziecka w interakcji z dorosłymi. Opis przypadku

Honorata Dłużewska-Owczarek, Monika Kaźmierczak

Logopedyczne studium przypadku pacjentki z rozpoznaniem zespołu psychoorganicznego czołowego

Renata Gliwa

Zalecenia terapeutyczne dla opiekunów osób z dysfagią

Agnieszka Hamerlińska, Jacek J. Błeszyński, Jerzy Rottermund, Andrzej Knapik

Psychologiczne uwarunkowania sprawności metajęzykowej dzieci w wieku przedszkolnym

Katarzyna Jachimowska, Paulina Pawłowska

Nowe technologie w terapii logopedycznej dzieci z zaburzeniami mowy

Joanna Jatkowska

Konceptualizacje głosu

Monika Kaźmierczak

Wiedza nauczycieli oraz studentów edukacji wczesnoszkolnej i wychowania przedszkolnego na temat dysfunkcji oraz parafunkcji zespołu ustno-twarzowego

Marta Kosicka, Ewa Gacka

Diagnozowanie dziecka/ucznia z mutyzmem wybiórczym

Renata Marciniak-Firadza

Lingwistyka komunikacji alternatywnej i wspomagającej w procesie diagnozy niemowności oraz niemówienia

Mirosław Michalik

Logopedia jako nauka interdyscyplinarna w oczach logopedów. Wstępne wyniki badań

Danuta Pluta-Wojciechowska

Szczegółowe podsumowanie oceny zaburzeń mowy i terapii logopedycznej prawie niemówiącego australijskiego dziecka z zaburzeniami ze spektrum autyzmu

Danielle Sims

Neurorozwojowy wymiar gestu wskazywania palcem – rozwój i stymulacja

Anna Siudak, Ewa Bielenda-Mazur

Uwarunkowania skuteczności terapii utrwalonego jąkania w opiniach logopedów i studentów logopedii

Paulina Piekacz, Katarzyna Węsierska, Marta Węsierska

Budowa graficzna pisma oraz zaburzenia w strukturze wyrazów na przykładzie wybranych próbek tekstów pisanych przez dorosłe osoby z dysleksją

Marzena Maria Szurek

Postępowanie logopedyczne w przypadku dzieci z niewielkim nasileniem niepłynności mówienia

Tomasz Woźniak

 

Wszystkie artykuły dostępne są w Otwartym Dostępie (Open Access) na licencji CC BY-NC-ND

Interdyscyplinarne aspekty diagnozy I terapii logopedycznej

Logopedia to interdyscyplinarna dziedzina nauki, która bardzo szybko rozwinęła się w ostatnim dziesięcioleciu. Jej intensywny rozwój jest związany ze wzrostem zapotrzebowania społecznego wynikającego ze zwiększenia świadomości i wiedzy na temat zaburzeń mowy. W procesie diagnostyczno-terapeutycznym mowy najważniejsza jest rola logopedy, jednak najczęściej pełny sukces terapeutyczny osiąga się dopiero przy współpracy wielu specjalistów. Dlatego tak istotna w rozwoju myśli logopedycznej jest kooperacja wielu dziedzin nauki, świadcząca o interdyscyplinarności logopedii.

Tom zawiera teoretyczne rozważania oraz wyniki badań własnych naukowców i praktyków, którzy reprezentują ośrodki naukowe, placówki oświatowe oraz terapeutyczne z całej Polski. Ukazali oni logopedię jako dziedzinę o interdyscyplinarnych podstawach, a także przyczynili się do kontynuacji dyskusji oraz współpracy specjalistów zajmujących się pomocą dzieciom i dorosłym z zaburzeniami mowy i języka. W monografii znajdują się rozważania specjalistów z różnych dziedzin – logopedii, neurologopedii, surdologopedii, onkologopedii, oligofrenopedagogiki, psychologii, ortodoncji, językoznawstwa, glottodydaktyki – co umożliwia wieloaspektowe spojrzenie na skomplikowane zagadnienie, jakim jest szeroko pojęta komunikacja.

Ukazała się książka „Poprawność językowa w praktyce. Zbiór ćwiczeń” pod red. Katarzyny Burskiej i Bartłomieja Cieśli

Nakładem Wydawnictwa Uniwersytetu Łódzkiego ukazała się książka Poprawność językowa w praktyce. Zbiór ćwiczeń pod red. Katarzyny Burskiej i Bartłomieja Cieśli. Książka została przygotowana przez doktorantki i studentki zrzeszone w Kole Naukowym Językoznawców działającym przy Zakładzie Współczesnego Języka Polskiego: Agnieszkę Banach, Klaudię Chalczyńską, Justynę Groblińską, Magdalenę Nowakowską, Martynę Rzeźnik oraz Kingę Straszak – przy merytorycznym wsparciu opiekunów Koła.

Jest to książka pomyślana z jednej strony jako dydaktyczna pomoc dla nauczycieli podejmujących na lekcjach wskazaną problematykę, z drugiej zaś – jako niewielkich rozmiarów poradnik językowy skierowany do osób, które chciałyby podjąć wysiłek indywidualnej pracy nad zwiększeniem posiadanych kompetencji językowych. W szczególności mamy na myśli uczniów, studentów, dziennikarzy, redaktorów, korektorów, pracowników agencji reklamowych i copywriterskich, jakkolwiek publikację tę kierujemy do wszystkich miłośników polszczyzny.

Podręcznik podzielono na dwie części. Pierwsza zawiera ćwiczenia poprawnościowe wyodrębnione w pięciu rozdziałach: 1. Poprawność fonetyczna, 2. Nazwiska polskie – odmiana, etymologia, słowotwórstwo, 3. Odmiana nazwisk obcych, 4. Poprawność składniowa, 5. Poprawność leksykalna, 6. Poprawność frazeologiczna. W drugiej umieszczono odpowiedzi na wszystkie sygnalizowane w książce problemy poprawnościowe.

Najnowsza monografia prof. Doroty Samborskiej-Kukuć: Twarze Draculi i inne pre-teksty metafizyczne. Zbiór studiów, szkiców i esejów.

„Impulsem tej książki był dialog. Zanim jednak do niego doszło, moje obcowanie z tekstami miało charakter wieczorny i to pod każdym względem: jako nurt zainteresowań prywatnych, odmiennych od głównego – badawczego, ale też jako zbiór nocnych, „sowich pytań”. Gdyby jednak nie konwersacje – żywiołowe i namiętne, ale przede wszystkim erudycyjne, niekiedy nawet epifaniczne – kształt tych dwunastu (z kilkudziesięciu) dokończonych tekstów byłby zapewne inny, być może nie tak synergiczny i nie tak wieloaspektowy, zapełniają je przecież nie tylko moje własne myśli, ale także rozmaite powidoki, pogłosy i asocjacje, których źródło stanowiły rozmowy ze Studentami i Doktorantami. To Oni udowodnili, że rozmowy o metafizyce w czasie dla humanistyki marnym, mają ogromny sens. To Oni byli moją inspiracją i to Im dedykuję tę książkę.”

(fragment wstępu do monografii: Dorota Samborska-Kukuć, Twarze Draculi i inne pre-teksty metafizyczne. Zbiór studiów, szkiców i esejów, Łódź: Primum Verbum 2018, ss. 148.)

Najnowsza książka prof. Krystyny Płachcińskiej „Swój urząd czynić” Profil obywatelski twórczości Jana Kochanowskiego

Jan Kochanowski podejmował problematykę obywatelską nieprzerwanie w ciągu całej swej działalności pisarskiej, w wypowiedziach literackich różnorodnych gatunkowo, w nieustannym przeplocie języka polskiego i łacińskiego. Stale też wrośnięta ona była w podłoże idei stanowiących constans w jego poglądach: o wartości cnoty, umiaru i służby ojczyźnie, a więc pozostawała silnie osadzona w gruncie aksjologii i etyki. Paradoksalnie jednak, odbywało się to równolegle do intensywnych działań gospodarczych poety, które ubogiego dziedzica połowy Czarnolasu uczyniły pod koniec życia człowiekiem niezwykle majętnym.

Utwory Kochanowskiego o profilu obywatelskim rozpięte są między narzędziami liryki i retoryki, ale każde działanie na rzecz dobra publicznego wymaga konkretów i osadzenia w grupie sprawczej. Główną rolą literatury nie jest w takich wypadkach wyrażanie uczuć twórcy, lecz zaszczepianie przekonań i uczuć w odbiorcach. Kryterium wartości utworu pojmowanego jako obywatelski stanowi jego skuteczność. Nasuwają się przy tym także pytania o subiektywnie i obiektywnie pojmowaną rację propagowanych poglądów. Po pierwsze więc – czy działania, do których dany utwór zachęcał, postrzegane były przez poetę jako zgodne z rzeczywistym interesem wspólnoty (zawsze głośno deklarowanym)? Po drugie zaś – czy to rozumienie było słuszne? Pytamy tym samym o skuteczność (równoznaczną tu z pięknem), o uczciwość perswazyjną i wreszcie o mądrość twórcy.

Takie swoiste spojrzenie na Jana z Czarnolasu zostało zaprezentowane w książce.

Tom jubileuszowy dedykowany Profesor Barbarze Kudrze

„Strasznie lubię cię, piosenko”. Szkice o tekstach Wojciecha Młynarskiego to pierwsza tak obszerna monografia poświęcona w całości twórczości jednego z największych poetów polskiej piosenki. Analizy tekstów Wojciecha Młynarskiego podjęli się językoznawcy, literaturoznawcy i kulturoznawcy. Wśród opracowań przeważają studia naukowe, ale nie zabrakło też artykułów o charakterze popularnym.

Dorobek poety znanego z trafnych komentarzy na temat otaczającej go rzeczywistości został zaprezentowany z różnych punktów widzenia. Przyjrzano się nie tylko słowom, gatunkom i zabiegom językowym, jakie wykorzystywał wybitny twórca, lecz także znaczeniom ukrytym w jego tekstach. Czytelnicy dowiedzą się m.in.: jaki obraz Polaków wyłania się z twórczości Młynarskiego, czym jest dla niego szczęście, jak przedstawiał on kobiety, co można wyczytać z tytułów jego utworów, dlaczego autor Róbmy swoje zasłużył na miano mistrza mowy polskiej i co łączyło go z Okudżawą.

Tom bez wątpienia zainteresuje wszystkich, którzy cenią Wojciecha Młynarskiego i jego artystyczne sposoby konceptualizowania wielobarwnych światów.

„Strasznie lubię cię, piosenko.” Szkice o tekstach Wojciecha Młynarskiego. Tom jubileuszowy dedykowany Profesor Barbarze Kudrze, pod red. K. Burskiej i E. Olejniczak, Łódź 2018.